اصلی شما در این کتاب چه بوده است؟

بر همین اساس از آنجایی که ایالات متحده امریکا دارای نظام سیاسی و اجتماعی باز، اقتصادی توسعه یافته، فرهنگی رسوخ پذیر و کشوری بزرگ از نظر قدرت نظامی به حساب می آید، در شرایط عادی انتظار می رود به ترتیب متغیر نقش، جامعه، حکومت، نظام بین الملل و متغیر فردی سیاست خارجی این کشور را تحت تأثیر قرار دهند. اما به دلیل اینکه میزان اثرگذاری هریک از متغیرها، علاوه بر موارد فوق الذکر به حوزه­های موضوعی نیز بستگی دارد، از اینرو نمی توان ترتیب بندی فوق را در همه زمان­ها و مکانها ثابت و پایدار قلمداد کرد. بنابراین در پاسخ به این سؤال که میزان اثرگذاری و نفوذ کدامیک از مؤلفه­های مورد نظر جیمز روزنا در اتخاذ استراتژی بین­الملل­گرایانه و سلطه جویانه در سیاست خارجی ایالات متحده امریکا بیشتر بوده است؟ قدرت هرچه بیشتر شود، باید روانشناسی رفتاری نیز پیچیدهتر شود. با گذشت بیش از هفت دهه از پایان جنگ داخلی چین، پیروزی حزب کمونیست، تاسیس جمهوری خلق و متعاقباً عقبنشینی نیروهای شکستخوردهی وفادار به چیانگ کایشک به تایوان، این جزیره به مرور زمان نه تنها اهمیت خود را از دست نداد، بلکه امروزه به عنوان یکی از محورهای اساسی تنش در حوزه ژئواستراتژیک ایندو-پاسیفیک قلمداد میشود. افزایش تحرکات نظامی ارتش آزادیبخش چین در تنگه تایوان، نقض مکرر حریم هوایی تایوان توسط جنگندههای چینی در اکتبر گذشته و تاکید شی جینگ پینگ، رئیس جمهوری خلق بر قطعیت اتحاد جزیره با سرزمین اصلی در آینده، باری دیگر تایوان را-به عنوان یکی از متحدین راهبردی ایالات متحده در آسیای شرقی-در راس اختلافات فزاینده بین واشنگتن و پکن قرار داده است. اما چه عواملی را باید در اهمیت فزاینده تایوان در سپهر سیاسی منطقه دخیل دانست و این جزیره در راهبرد آمریکا در قبال چین از چه جایگاهی برخوردار است؟

از سوی دیگر امیرخان متقی در این مصاحبه بازداشت و کشتن مخالفان طالبان را رد کرده است. او گفته است، زمانی که عفو عمومی اعلام شده است، طالبان به کسی آسیب نرساندهاند. در عین حال باید در نظر داشت که این دولت بایدن بود که به عربستان «دستور» داد تا با ایران تعامل کند. وی در کتاب خود تحت عنوان «صفحه شطرنج بزرگ» در سال 1997 می نویسد هر کشوری که بتواند بر آسیای مرکزی و قفقاز تسلط پیدا کند توانایی مورد تهدید قرار دادن موقعیت آمریکا در خلیج فارس را خواهد داشت. بنابر این قانون، «ایالات متحده اقلام و خدمات دفاعی را به مقدار لازم، به منظور حفظ توانایی دفاعی مورد نیاز در اختیار تایوان قرار خواهد داد». حتی چیانگ چینگ کو-پایهگذار اصلاحات سیاسی تایوان و فرزند چیانگ کایشک-خود سالهای زیادی را برای آموزش و تحصیل در اتحاد جماهیر شوروی گذرانده بود. فارغ از تعهد بلینکن برای مشارکت کامل در حل مسئله قبرس و ابراز نگرانی از رفتار ترکیه در قبال یونان، دولت بایدن توجه چندانی به امنیت مدیترانه شرقی نکرده است. وی ادامه داد: یکی دیگر از مواردی که آمریکا زیر بار پذیرش جمهوری اسلامی ایران نمی رود بحث اسراییل و عربستان سعودی است که من تنها مسئله عربستان را در این اینجا مطرح میکنم.

این مسئله را هم از فروپاشی شوروی درس گرفتند که باید مردم را از کل سیستم حکمرانی ناامید کنند. این دعا که منابعِ مختلفی برای آن آورده میشود به این صورت است: «خدایا به ما عقلی عطا کن که تفاوتِ میان آنچه میتوانیم تغییر دهیم و آنچه نمیتوانیم را بدانیم.» در همان مقاله، او میگوید وقتی در اتاقِ بحرانِ کاخ سفید، اُپراتورهای امنیتِ ملی از باراک اوباما پول و اعتبارِ بیشتری برای افغانستان تقاضا میکردند، در جوابِ اوباما مخالفت میکرد و میگفت: ما اولویتهای داخلی فراوانی داریم و من نمیتوانم بودجه افغانستان را افزایش دهم. تنها فردی که میداند ما در امریکا برای چه مسائلی باید هزینه کنیم و نمیکنیم، من هستم. اینگونه نکات و مواردی دیگر که در زیر آورده خواهد شد حاکی از ظهور یک مساله بنیادی در سیاست خارجی امریکاست: امریکای امروز، امریکای 1951 نیست. نظام بینالملل امروز، ضمن اینکه چند قطبی است (امریکا، چین و روسیه)، هرمی هم هست (ظهور هند، برزیل، کره جنوبی و غیره) . اول شدن در سال 1951 و اول ماندن در سال 2021 از شرایط متساوی برخوردار نیستند. بایدنِ دموکرات که در سمتِ راست مرکز (Right of the Center) طیف سیاسی امریکا قرار دارد و همینطور مجموعه دموکراتها، این تغییر شرایط را پذیرفتهاند و سیاستهای اتخاذ شده در این هفت ماه نیز حکایت از این جهانبینی نوین دارد. آنها میخواهند میان تعهدات و منابع، تعادل ایجاد کنند. پال کنِدی، استاد روابط بینالملل، میگوید: عثمانی، شوروی و بریتانیا زمانی به تدریج قدرت خود را از دست دادند که تعهداتِ آنها از امکاناتشان فراتر رفت. برای فهمِ جایگاهِ افغانستان، ایران و خاورمیانه در سیاست خارجی امریکا، استنباطِ دقیق از ساختارهای تصمیمسازی «داخلی» امریکا کلیدی است و نه ضرورتاً آنچه در افغانستان، ایران و خاورمیانه اتفاق میافتد. در متونِ تخصصی سیاست خارجی یک اصل نسبتاً تثبیت شده وجود دارد: چه در کشورهای دموکراتیک و چه غیر دموکراتیک، تصمیمسازی در سیاست خارجی در اتاقهای کوچک و در میان افراد محدودی انجام میگیرد. اما سوالِ مهم بعدی این است: این تصمیم به نفع چه کسانی و چه جریانهایی است؟

در چنین شرایطی، دیگر کشورهای همسو با ایالات متحده دیگر نخواهند توانست بر روی همراهی آمریکا در بزنگاههای راهبردی حساب باز کنند و این خود میتواند موازنه قدرت منطقهای را بیش از پیش به سود چین دگرگون سازد. بر این اساس، تصرف تایوان از سوی چین، در صورتی که با واکنش نظامی درخوری از سوی ایالات متحده مواجه نشود، میتواند بر اعتبار آمریکا در شبکه اتحادهای نظامی/امنیتی آن کشور در آسیای شرقی لطمهای جدی وارد آورد. بر این اساس، هدف اصلی ایالات متحده حفظ صلح و ثبات در تنگه تایوان است و در همین راستا از پکن و تایپه خواسته است تا آنها هم به حفظ وضعیت موجود پایبند باشند. در تحولاتِ اخیر، دلیلِ اصلی شکستِ برجام، بیتوجهی به فرآیندهای تصمیمسازی شخصِ باراک اوباما از یک طرف و اتکاء بیش از حد به کار رسانهای با گروهِ لابی در سطح دبیرستان از طرفِ دیگر بود. با شکست حزب بعث عراق، یکی از ستون­های اصلی جهان عرب در هم شکسته شد. مبارزه با داعش توجیهی برای حضور مجدد آمریکا در عراق و منطقه و همچنین مشروعیتبخشی به آن بود.

امریکاییها عجلهای برای حل و توافق مساله ایران ندارند. در شرقِ اروپا، اوکراین مهمترین موضوع امنیتی امریکاییها با روسیه است. این استاد دانشگاه با بیان این که بین سیاست داخلی و خارجی در تمام دنیا رابطه و پیوندی وجود دارد، خاطرنشان کرد: یکی از اندیشمندان انگلیسی در گذشته گفته بود که سیاست بین المللی تابع سیاست داخلی است. این استاد دانشگاه تهران ادامه داد: بسیاری از تحلیل گرها با بررسی نتایج انتخابات میاندوره ای اعلام کردند که اوباما در این انتخابات باخت. باراک اوباما در حقیقت دنباله رو سیاست های اتخاذ شده در دوره های قبلی است. وی یکی از تغییرات مهم در دوره اخیر را دموکراتیک کردن کنگره آمریکا عنوان کرد که حاصل بحران هایی بود که در آن زمان اتفاق افتاد. وی با اشاره به انتخابات میاندوره ای آمریکا با تاکیدکرد: به نظر نمیرسد با این انتخابات تغییر جدی در سیاست داخلی و خارجی آمریکا اتفاق افتد .

دیدگاهتان را بنویسید