الگوی مواجهه دموكراتهای آمریکایی با ایران در قرن اخیر

وی افزود: ما باید توجه داشته باشیم که سیاست همسایگی یک مسئله یکطرفه نیست و اینگونه نیست که جمهوری اسلامی به تنهایی تصمیم بگیرد، بلکه این باید مورد یک تفاهم در منطقه و در میان همسایگان قرار داشته باشد. تا چند دهه قبل، جنگ و اقدامات نظامی بیشترین نقشآفرینی را در پیشبرد اهداف سیاست خارجی کشورهای مختلف بخصوص آمریکا داشت، اما اکنون، آمریکا این اهداف را عموماً از طریق وضع تحریم پیگیری میکند. به گفته مقامات کاخ سفید برخی فرمانهای اجرایی که پیرو این وضعیت اضطراری ملی اعلام شدهاست، همزمان با عملی شدن برجام لغو شده اما روسای جمهور آمریکا هرساله به شکل کلی این فرمان اجرایی را تمدید میکنند. در ادامه این یادداشت آمده است: برای درک این تغییرات و میزان آن، باید به نزدیکترین متحد واشنگتن در خاورمیانه، یعنی اسرائیل، توجه کرد. بایدن به صراحت از کاربست دیپلماسی برای پایان بخشیدن به بحران یمن صحبت کرده است. او به تفصیل در حمایت خود از دیپلمات ها و دیپلماسی امریکا سخن گفت و اعلام کرد خروج نیروها از آلمان را متوقف خواهد کرد تا ناتو را نسبت به تعهدات امنیتی امریکا مطمئن سازد .

از نظر سیاسی، این به معنی استفاده از زور بهعنوان آخرین چاره و دیپلماسی بهعنوان اولین ابزار قدرت آمریکا است. در این زمینه فروش سلاح به عربستان متوقف شد، انصار الله از لیست گروه های تروریستی خارج شد و تلاش شده تا نقش بن سلمان در تحولات منطقه کم رنگ گردد. این دولت می­توانست متأثر از سیاستهای آمریکا، عامل فشارهایی بر تهران باشد و دوباره در نقش دولتی تهدید­ساز به مانند گذشته ظاهر شود. اکنون کنشهای اعلامی و اعمالی دولت ایالات متحده امریکا نشان میدهد که اولویت سیاست خارجی آن کشور مقابله و ایجاد چالش برای رشد فزاینده کشور چین و ایجاد فشار بر روسیه است. اقدام در سیاستهایی که از حمایت دو حزب برخوردار هستند، سرمایه سیاسی مطلوبی ایجاد میکند که رئیسجمهور بایدن میتواند برای مسائل داخلی از آن بهره گیرد. با این حال، درمقابل هنگامی که سیاستهایی مورد حمایت دو حزب قرار میگیرد که لزوما مطابق با روند عملکرد مطلوب دولت نیست، فضای مانور رئیسجمهور کاهش و هزینههای سیاسی داخلی اقدامات سیاسی وی هم افزایش مییابد.این استدلال اغلب مطرح میشود که سیاست خارجی دولت بایدن به سادگی ادامه سیاست اوباما خواهد بود. با این حال، شرایط امروز جهان بهویژه خاورمیانه متفاوت از روزگار اوباما است. تغییر قدرت و همسوییهای جدید بین دولتهای منطقهای و همچنین کاهش قدرت برخی از دولتهای متمرکز که فضا را برای مانور قدرتهای جهانی محدود کرده از جمله عوامل تغییر شرایط منطقه است. امروز بازیگران و پویاییهای منطقهای به طور فزایندهای کمتر تحت تاثیر عملکرد بازیگران خارجی قرار میگیرند. علاوه بر این، دولت ترامپ در مورد تعهد آمریکا به توافقهای گذشته شک و تردید ایجاد کرد. آیا رئیسجمهور بایدن میتواند متحدان و دشمنان خود را در منطقه متقاعد کند که رئیسجمهور بعدی آمریکا پس از او اقداماتی مانند ترامپ صورت نخواهد داد و تعهدات امروز وی را محترم میشمارد؟

ایندیک معتقد است که آمریکا درحال حاضر باید خود را با پیامدهای این تصمیم وفق دهد؛ چراکه این عواقب و پیامدها امیدهایی که واشنگتن در شرکای خود در خاورمیانه ایجاد کرده بود را کاهش داده است. به گزارش پایگاه خبری «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: «انشقاق در مجلس سنای آمریکا فرصتها و چالشهایی را برای رئیسجمهور بایدن در سیاست خارجی ایجاد میکند. فصل سوم به این موضوع میپردازد که کنش و واکنشهای نخبگان سیاسی ایران و ایالات متحده چگونه آمریکا را به جای تقابل به تعامل سوق داد. خروجی این تغییر را می توان این گونه عنوان کرد که بایدن تلاش خواهد کرد از مزایای سیاست های ترامپ بهره لازم را ببرد در عین حال تغییراتی را نیز متناسب با فضای جدید اعمال نماید. چین از برگزاری مذاکرات فوری و بی واسطه روسیه و اوکراین استقبال می نماید. بحران اوکراین قیمت نفت را به بالای ۹۰ دلار در ازای هر بشکه رسانده است و انتظار میرود این قیمت به بالاتر از ۹۰ دلار در ازای هر بشکه و ۱۲۰ دلار در صورت حمله روسیه به اوکراین برسد. براساس این طرح نیروهای نظامی آمریکا به صورت انتخابی و هوشمندانه در منطقه مورد استفاده قرار خواهند گرفت. در پی انفجار بمب در هشتم ماه می در مقابل مدرسه «سیدالشهدا» در منطقه دشت برچی کابل دستکم 25 نفر جان باختند.

به گفته این تحلیلگر، با اینکه گروه عراقی «اولیاء دم» مسئولیت حمله ماه گذشته را پذیرفت، دولت بایدن تلاش کرد مواضع «کتائب حزبالله» و «کتائب سیدالشهدا» در سوریه را هدف قرار دهد. امیرعبداللهیان با اشاره به دیدارهای اخیر خود با هجده وزیر خارجه اروپایی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر، گفت که محوریت آسیا در اقتصاد ایران به معنای این نیست که «غرب را کنار می گذاریم». به نظر می رسد بنیان های اصلی سیاست خارجی آمریکا در این منطقه تغییر چندانی نمی یابد بلکه نحوه و چگونگی سیاست ها و اجرای آنهاست که شامل تغییراتی شده و خواهد شد. موضع روسیه در قبال تحولات سیاسی کشورهای عربی منطقه با نوعی شک و تردید آمیخته بوده و جابهجایی حکومتها در منطقه را در شرایط کنونی چندان به نفع سیاست خاورمیانهای خود ندیده و آن را برهم زننده ثبات منطقه میداند. این تصمیم عزم دولت بایدن را برای برخورد با بازیگران دردسرساز منطقه که منافع آمریکا را تهدید میکنند نشان داد. موفقیت دولت اوباما در خروج کم هزینه از عراق و آرام کردن اوضاع افغانستان بدون جلب مشارکت ایران در این زمینه مشکل به نظر میرسد و این دو موضوع میتواند زمینه ساز رایزنیها میان ایران و دولت اوباما باشد.

ضمن تجزیه و تحلیل سیاست ایالات متحده نسبت به کشورهای حوزه دریای خزر باید این عامل را در نظر گرفت که در سال 1995 رئیس جمهور روسیه فرمانی در باره «خط مشی راهبردی فدراسیون روسیه» امضا کرد. وی همچنین معتقد است است که عربستان سعودی نسبت به تماسهای متحد خود آمریکا در این باره بیتفاوت است و این درحالی است که عربستان سعودی در گذشته از ایستادن در کنار متحد خود در مواقع ضروری ابایی نداشت. وی در این باره گفت که بحران اوکراین نشان دهنده یک تناقض آشکار در سیاست خارجی آمریکا در قبال خاورمیانه است. از این رو بایدن احتمالاً تحریمهایی را که ترامپ علیه مقامات ارشد چین (به خاطر جنایات گسترده علیه اقلیتها و سرکوب جنبش دموکراسیخواهی هنگ کنگ) اعمال کرده بود، حفظ خواهد کرد و حتی ممکن است به آنها اضافه کند. پایان دادن به جنگهای ابدی: در مورد این مساله توافق گستردهای در درون حزب دموکرات بین جناح میانه رو و مترقی وجود دارد.

دیدگاهتان را بنویسید