اولویت های سیاست خارجی و امنیتی اسرائیل در فضای نوین منطقه ای

پیلار استاد دانشگاه «جرج تاون» است و تاکنون مسئولیتهای متعددی را بر عهده داشته که از جمله آنها میتوان به ریاست واحد تحلیل عملیاتهای سیا در شرق نزدیک، خلیج فارس و جنوب آسیا اشاره کرد. در کویت و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس پس از سال­ها حکمرانی الیگارشی­های موروثی، نیروهای اصلاح­طلب به دنبال ایفای حقوق سیاسی و مدنی خود هستند، این مساله در انتخابات اخیر در کویت نیز مشهود بود. امروز هم از سوریه و چچن و برخی نقاط اروپا نیرو می آورند و ممکن است وضعیت مثل سوریه شود. برخی بر این باورند که جنگ 33 روزه یک جنگ نیابتی بود و نتیجه آن شکست سیاست­های منطقه­ای امریکا و اسرائیل و عقیم ماندن طرح خاورمیانه جدید و پیروزی حامیان منطقه­ای حزب­ا.. این تاثیرات پنجگانه­ای که ذکر گردید می­تواند روندهای سیاسی در آینده خاورمیانه و شکل مناقشات منطقه را تا حدودی نشان دهد. شکست هیمنه نظامی ارتش اسرائیل، ارتشی که تا پیش از این تحولات از موضعی قدرتمندانه به خود و از موضعی تحقیرآمیز به اعراب می­نگریست مهمترین دستاورد حزب­ا.. گروه نظامی انگلیسی موسوم به «UKMTO» در حساب توئیتری خود از وقوع حادثهای برای یک کشتی در سواحل الفجیره امارات متحده عربی خبر داد.

او که تنها در انتصاب ۹ درصد از سفرای خود موفق شده، در رقابت با باراک اوباما و دونالد ترامپ، روسای جمهور سابق آمریکا یک بازنده تمام عیار به حساب میآید. ادریس دبی ایتنو، رئیس جمهور 68 ساله چاد در پی تیراندازی گروه های شورشی و شدت جراحات وارده جان خود را در 20 آوریل از دست داد. یک کشتی اسرائیلی 13 آوریل در نزدیکی سواحل بندر الفجیره امارات متحده عربی هدف قرار گرفت. مولود چاووشاوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه و سامح شکری، همتای مصری وی در چارچوب اقدامات مرتبط با عادی سازی روابط میان دو کشور 10 آوریل به صورت تلفنی گفتوگو کردند. قیس سعید، رئیسجمهور تونس طی دستوری که از تلویزیون این کشور اعلام کرد هشام المشیشی، نخست وزیر این کشور را برکنار و فعالیت پارلمان را تعلیق کرده است. بریتانیا اهمیت این کشور را در قرن نوزدهم بازشناخت؛ چنان که شوروی وقتی در سال 1979، به افغانستان حمله کرد نشان داد که از این اهمیت به خوبی آگاه است. این نشریه در گزارش خود به نقل از مقاماتی در خاورمیانه و آمریکا خبر داد کاخ سفید در هفتههای اخیر در صدد برقراری تماسهایی میان بایدن و مقامات ارشد عربستان و امارات برآمده اما این تلاشها بینتیجه مانده است.

نتیجه ای که از بحث می توانیم بگیریم این است که احتمال این وجود داشته است که مقامات ایالات متحده آمریکا می خواسته در انتخابات 2009 مداخله نمایند و حامد کرزی را کنار بزند. در اکثر دولت­های منطقه نظام­هایی توتالیتر و تمرکزگرا حاکم است و این در حالی است که روند تحولات جهانی به ویژه در زمینه­های ارتباطاتی و فرهنگی می­تواند به فرسایش قدرت دولت­های ملی بیانجامد. در حوزه ساختار حکومتی، اسرائیل با افول جایگاه احزاب حاکم مواجه گردید. کادیما که به همراه احزاب کارگر، شاس و بازنشستگان به رهبری اولمرت، احزاب حاکم را تشکیل می­دهند با افول محبوبیت مواجه شدند. و ناکارآمدی اولمرت، پرتز و هالوتز خواستار بازبینی و کارآمدی استراتژی امنیت ملی اسرائیل گردیدند. منتقدان پرتز بر این نکته تاکید دارند که وی بدون هیچ گونه سابقه نظامی تصدی وزارت دفاع را برعهده گرفته است. بر خلاف تحریمهای هدفمندی که در سالهای گذشته علیه روسیه به کار گرفته شدند تحریمها این بار دامنه گستردهای دارند. همانطور که تحلیلگران خاطرنشان کردهاند ارز ذخیره جهانی تنها یک بار در تاریخ جهان جایگزین شده است. در اوایل سال 2003 و پس از سقوط صدام، اسرائیلی­ها تلاش نمودند چنین نشان دهند که عراق سلاح­ها و جنگ­افزارهای خود را به سوریه انتقال داده است تا از این طریق بشاراسد را تحت فشار قرار دهند.

علاوه بر آن، با فروپاشی شوروی، مفهوم ژئوپلتیک دچار آشفتگی شد، چرا که تا این زمان، ژئوپلتیک در فضای رقابتی تعریف می شد که آخرین وضعیت در چارچوب رقابت میان شرق و غرب بود. تغییرات گسترده جهانی به دنبال خود تعریف متفاوتی از امنیت در حوزه­های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به دنبال خواهد آورد و مفهوم امنیت صرفا به حوزه نظامی محدود نمی­شود. اسرائیل ، عراق جدید را تهدیدی برای امنیت و موجودیت خود نمی­داند. عراق در اوایل سال 2003 و در هنگام حمله امریکا نمی­توانست تهدیدی جدی و اولیه برای امنیت اسرائیل باشد، عراق اگر چه از مبارزات فلسطینیها حمایت می­کرد ولی حمایت صدام در قیاس با منابع مالی دیگر محدود بود. وهابیسم در عرصه سیاسی همچنان محدود ولی در عرصه­های فرهنگی و نظامی به فعالیت خود ادامه می­دهد. رهبران عرب به مانند دهه­­های گذشته نمی­توانند بر بستری از احساسات و هیجانات و یا ابراز افکار پان عربیستی و چپ بر جوامع خود حکومت کنند.

دیدگاهتان را بنویسید