اولین تحول، گذار قدرت از غرب به شرق است

برای فهم راهبرد خاورمیانهای آمریکا، بهضرورت باید مدل تحلیلی را مبتنیبر سه ستون ویژگیهای نظام بینالملل مستقر، ویژگیهای خاورمیانه در برابر ویژگیهای شخصیتی و مدیریتی دونالد ترامپ قرار داد. راهبرد چین در زمینه پیگیری توافقات مبادله دو جانبه ارزی، پس از اعلام ابتکار «جاده ابریشم جدید» در سال 2013، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت. این در حالی است که روز پنجشنبه «وانگ ونبین» سخنگوی وزارت امور خارجه چین از آمریکا درخواست کرد «کار کثیف» سرکوب شرکتهای متعلق به دیگر کشورها به بهانه محافظت از امنیت ملی را متوقف کند. «جو بایدن» رئیس جمهور آمریکا با صدور دستوری اجرایی، این شرکتها را به بهانه ارتباط با ارتش چین در لیست سیاه قرار داده است. اظهارات تازه ژائو لیجیان در شرایطی مطرح شد که او ۳۱ اردیبهشت ماه به عدم تصویب قرارداد اقتصادی میان کشورش و اتحادیه اروپا واکنش نشان داده بود. در واقع ، در میان تمام قدرت های بزرگ، چین تنها کشوری است که بیش از چهل سال است که در یک جنگ بزرگ شرکت نکرده است. اخبار مربوط به شیوع ویروس کرونا و تحولات مرتبط با آن، انتخابات ریاست جمهوری در ایران، تحولات مربوط به فلسطین، سوریه، لیبی و عراق از جمله رویدادهای مهم خبری منطقه خاورمیانه و جهان در سال 2021 میلادی بودند.

«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور سابق آمریکا اردیبهشتماه سال ۱۳۹۷ با نقض تعهدات آن کشور از این توافق مورد تأیید شورای امنیت سازمان ملل متحد خارج شد و سیاست موسوم به «فشار حداکثری» را در دستور کار قرار داد. اول، چین بر لزوم حفظ و احترام به حق حاکمیت و تمامیت ارضی تمام کشورها تاکید داشته و بر پایبندی حقیقی به اصول و موارد مندرج در منشور ملل متحد تصریح دارد. در یالتا، روزولت حضور داشت و در کنفرانس پوتسدام، به علت فوت روزولت، هری ترومن حضور داشت. مقامهای دولت جو بایدن بارها به صراحت به شکست سیاست فشار حداکثری اعتراف کردهاند اما تا کنون از انجام اقداماتی که برای بازگشت به این توافق لازم هستند سرباز زدهاند. چین نیز برای به نمایش گذاشتن قدرت خود اقدام به برگزاری رزمایش در نزدیکی تایوان کرده و حتی به مقامات این جزیره تاکید کرده که انجام چنین ماموریتهایی در اینده به یک امر معمول تبدیل خواهد شد.

افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی در ایران بیانگر این است که این کشور تحت فشارهای شدید قرار گرفته است. انتشار این گزارش با واکنش­های شدید داخلی و میان احزاب و سران حکومتی اسرائیل همراه شد و موجبات کاهش شدید پایگاه اجتماعی اولمرت، پرتز و هالوتس را فراهم نمود. پایگاه «واشنگتنفریبیکن»، نزدیک به محافظهکاران آمریکایی که نسخهای از پیشنویس این طرح را دیده روز چهارشنبه نوشت حامیان طرح مذکور خواستار ملزم کردن دولت «جو بایدن» به کسب اجازه از کنگره قبل از حصول توافق با ایران هستند. «قانون حفظ تحریمهای ایران»، دولت آمریکا را ملزم میکند تحریمهای مربوط به صنعت نفت و مالی ایران تا زمانی که این کشور به «فعالیتهای بیثباتکننده» ادامه میدهد رفع نشوند. ] دولت امریکا نیز به انگلیس اعتراض کرد که اقدام لندن به انحصار درآوردن بازار نفت ایران است و این امر با سیاست «درهای باز»، که پس از جنگ جهانی اول به تصویب دولتهای پیروز (متفقین) رسید، مغایر است.

با این وجود مطالعه تطبیقی دولتهای مختلف در نظام جمهوری اسلامی از ابتدای رهبری آیت الله خامنهای تا امروز نشان میدهد که جهت گیریهایی با بعضا ۱۸۰ درجه اختلاف در روند تصمیمسازی در جمهوری اسلامی مشاهده شده است. استراتژی آمریکا جلوگیری از گسترش نفوذ کمونیسم در جهان بهویژه در منطقه خاورمیانه بود. دولت ایالات متحده آمریکا 34 شرکت از جمله 14 شرکت چینی را به دلیل مشارکت در نقض حقوق تُرکهای اویغور در منطقه خودمختار «ترکستان شرقی» به لیست تحریمهای اقتصادی خود افزود. بعد از اقدام پارلمان اروپا در دادن رأی منفی به تصویب قرارداد بزرگ اقتصادی میان اروپا و چین، وزرای خارجه ایرلند، لهستان، مجارستان (کشورهای عضو اتحادیه اروپا) به همراه وزیر خارجه صربستان روز شنبه به پکن میروند. 20/6/91 ، وزیر امور خارجه آمریکا بهترین راه برای حل مسئله هسته ای ایران را مذاکره خواند و تعیین ضرب الاجل در این زمینه را تکذیب کرد. «ژائو لیجیان» سخنگوی وزارت امور خارجه چین در جمع خبرنگاران اعلام کرد، وزرای خارجه صربستان، ایرلند، لهستان و مجارستان روز شنبه به کن سفر و با «وانگ یی» وزیر خارجه چین دیدار میکنند.

دیدگاهتان را بنویسید