ایالات متحده آمریکا

طبق این نظریه، میتوان گفت وقتی یک کشور وابستگی زیادی به یک مجموعه و کشور پیدا میکند، آن کشور تا جای ممکن و در جهت منافع خود، کشور ضعیفتر را تحت فشار قرار میدهد. چرا این وضعیت ادامه پیدا میکند و چرا ایران توان برخورد با این موقعیت را ندارد؟ در وضعیت کنونی ایران میتواند بهعنوان آخرین گزینه هر کشوری قرار گیرد، اما شرکای تجاری متعدد و نگاه ایران به ایجاد ارتباط با کشورهای مختلف میتواند ریسک تحریم ایران را به طرز محسوسی کاهش دهد. این فشارها تنها به چین و هند محدود نمیشود و هر کشوری تا جای ممکن فشارها را بر ایران افزایش داده است. در عرصه اقتصادی کشورهایی چون بحرین و قطر مبادلات بازرگانی محدود و بعضا مخفی با اسرائیل دارند. در حقیقت روسیه علاقهمند نیست تا پایگاه خود را در سوریه از دست بدهد و از این طریق باعث نفوذ بیشازپیش غرب در منطقه شود .

ایران در حالتی میتواند بهعنوان یک قدرت جهانی به شمار آید که شرکای تجاری متعدد خود را حفظ کند تا تمام آنها ترس از دست دادن این کشور را در ذهن خود داشته باشند. و سازمان او. اما تروریست­ های دیگری نیز در جهان وجود دارند. رهبر فعلی این گروه، شخصی به نام «حسن قزوینی» است که در کربلا متولد شده و تقریباً ده سال نیز در حوزه علمیه قم مشغول به تحصیل بوده و در سال ۱۹۹۲ به آمریکا مهاجرت کرده است. بسیاری از اقدامات بعدی امریکا در این ناحیه نیز به هدف حفظ این سنگر راهبردی بودهاست. چین چه در گذشته، چه حال و چه در آینده در پی سلطهگری نبوده و آمریکا نیز باید به همین ترتیب عمل نماید. در رایگیری نهایی 35 عضو شورای حکام در 15 بهمن 84، کوبا، ونزوئلا و سوریه به نفع تهران و در مخالفت با ارسال پرونده به شورای امنیت رای دادند.

هدف نهایی این دانش، یافتن راهبرد بهینه برای هر یک از بازیکنان است. شاید بتوان پکن را برای شراکت استراتژیک با تهران و بهعنوان اهرمی برای تعادل میان غرب و شرق مناسب دید، اما اعتماد به چین و وابستگی به این کشور بعید است چندان آینده روشنی داشته باشد. در واقع چین و روسیه به عنوان کشورهایی که میتوانند بخشی از راهبرد سیاست خارجی ایران باشند، مناسب هستند، اما وابستگی به این کشورها بعید است چندان مطلوب آینده ایران باشد. به نظر میرسد جمهوری اسلامی چندان این رویکرد را سرلوحه سیاست خارجی خود قرار نداده است و در بسیاری از موارد ایدئولوژی دلیل انتخابهایش بوده است. با این حال مادورو روز دوشنبه در یک سخنرانی تلویزیونی که از رسانههای دولتی پخش شد، گفت: «شنبهشب گذشته (۵ مارس) هیاتی از دولت ایالات متحده آمریکا وارد ونزوئلا شد، من آنها را اینجا در کاخ ریاستجمهوری پذیرفتم». در این چهارچوب، منطقه مذکور پس از تغییر اقتدار در آمریکا، صحنه یک تحرک جدی و بازپردازی ساختار سیاسی شده است.

بنابراین، آمریکاییها باید با کنار گذاشتن سیاست دوگانه خود، مانع افزایش خشونت، افراطیگری و تقویت جبهه تروریسم در منطقه گردند. علیالخصوص در این منطقه یک آشفتگی تحت کنترل مداخلههای خارجی حکمرانی میکند. در حالی که به نظر میرسد منظور از شعار «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» نگاه مستقل به سیاست خارجی بوده است، اما روند حرکتی و تمایلات ایران نشان میدهد، جمهوری اسلامی عمدتا با کشورهای بلوک شرق رابطه بهتری دارد. مادامیکه جنگ برای خاورمیانۀ بزرگتر، که اوباما وارث آن بود، کانون اصلی سیاست امریکا باشد، بهسختی میتوان گفت عملکردش بسیار خوب بودهاست. وی افزود این سیاست بسیار کوتهبینانه بوده و میتواند عواقب وخیمی برای مجریان آن به دنبال داشته باشد (وبسایت RT، ۲۰۱۲). میتوان گفت راهکار درست سیاست خارجی ایران نگاه و ارتباط با کشورهای مختلف جهان است. برنامه 25 ساله مشترک ایران-چین و عضویت در پیمانهایی همچون پیمان شانگهای نشان میدهد تهران به همکاری با کشورهای شرقی نگاه گستردهتری دارد. به گفته یکی از مقامات ارشد وزارت امورخارجه دولت بایدن، «هر دو حزب به دنبال حداقلسازی حضور در خاورمیانه به شیوه خود هستند».

به همین دلیل بخش عمدهای از سیاستها و اقدامات دولتهای بزرگ در خاورمیانه به سیاستهای نفتی معروف است. شرکتها و بانکهای بینالمللی هم برای در امان ماندن از مجازاتهای دولت آمریکا و همچنین حفظ جایگاه خود در بورس نیویورک، ترجیح میدهند از دستورات کاخ سفید تبعیت کنند. این روند فرسایشی موجب شکلگیری تهدیدات نرم متقابلی برای این کشور گردیده است. هیچ گونه مذاکرهای نخواهد کرد پس بهتر است آمریکا به تعهدات قبلی خود پایبند باشد و حسن نیت خود را به ایران نشان دهد تا اعتماد سازی میان دو کشور صورت گیرد. تنشها درباره تایوان در ماههای اخیر و پس از بازدید هیئتهای آمریکایی و اتحادیه اروپا از این جزیره که پکن آن را سرزمینی جدا شده از خود میداند، افزایش یافته است. در واقع، در پس زمینه «فشار حداکثری» دولت ترامپ بر ایران بود که روابط ایران با چین و روسیه سرعت گرفت. حتی پس از این اتفاق سخنگوی وزارت خارجه چین در هفته اول خردادماه گفت چین با هدف مجازات مقامات تایوان مانع از مشارکت این جزیره در مجمع سازمان بهداشت جهانی شد.

دیدگاهتان را بنویسید