ایران و افغانستان در سیاستِ امریکا

طی دو روز گذشته علامت هایی چون اعلام عفو عمومی و بازگشت زنان به محل کار و چیزهایی از این دست بیشتر به دنبال آرامش فضای بین المللی و گذار بدون تنش به قدرت از جانب طالبان است. سوال این است که این جنبش محافظه کارانه چگونه نظام سیاسی خود را در نسبت به اقوام مختلف و جامعه مدنی و معادلات بین المللی مستقر می سازد. آیا فلسفه سیاسی طالبان پایی بر زمین می گذارد یا همچنان در آسمان سیر خواهد کرد؟ گرچه در برخی از کشورها مانند ترکیه و ایران و مصر تا حدود زیادی این فرآیند طی شده اما در کشورهایی مثل لبنان، عراق و افغانستان همچنان انگیزه های مذهبی، قومی و فرقه ای بر انگیزه های ملی ترجیح دارد. فرجیراد در پایان یادآور شد: بر این اساس برگزاری کنفرانسهای بینالمللی وحدت امری سودمند است. به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، سعید آجورلو، کارشناس سیاسی در یادداشتی به بررسی معانی تحولات افغانستان و قدرتگرفتن طالبان در این کشور پرداخته است. در خصوص سوریه نیز هنگام بروز بحران در سوریه فرانسه تلاش کرد تا به گروه های معترض نزدیک گردد و آنها را تقویت کند که این سیاست نتیجه مطلوبی را در پی نداشت.

در پی انفجار بمب در هشتم ماه می در مقابل مدرسه «سیدالشهدا» در منطقه دشت برچی کابل دستکم 25 نفر جان باختند. آیا در پی مُسکن است یا درمان؟ آیا طالبان فرزند زمانه و مصلحت گرا خواهند شد و به فقه الدوله ای دست خواهند یافت که توانایی پاسخ به نیازهای مردم بر اساس اصول شریعت را داشته باشد یا خیر؟ فلسفه سیاسی طالبان اما مبتنی بر “خلافت گرایی” محلی است که بر خلاف داعش که به دنبال گسترش جغرافیا است نشانه ای برای فراتر رفتن از افغانستان در اندیشه آنان دیده نشده است. کشورهای خاورمیانه شاید در پس مذاکره ظاهری برای افزایش امنیت، در باطن به دنبال حداکثر کردن قدرت خود باشند. جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا در یک کنفرانس مطبوعاتی که با همتای فرانسوی خود شرکت کرد گفت باراک اوباما رسماً اعلام کرده در صورت موافقت رهبر ایران به دنبال مذاکره دوجانبه با این کشور است. 25/5/89 ، باراک اوباما به رجب طیب اردوغان ـ نخست وزیر ترکیه ـ هشدار داد که موضع آنکارا در قبال اسراییل و ایران میتواند شانس وی را برای دریافت تسلیحات از آمریکا کاهش دهد. وی در بخش دیگری از اظهاراتش با اشاره به نتایج انتخابات میاندوره ای در آمریکا گفت: زمانی که جمهوری خواهان در ژانویه کنگره را به دست آورند خواهان اعمال تحریمهای جدید و سنگین علیه ایران خواهند بود.

با این حال در موازنه میان اثر ساختار و کارگزار بر یکدیگر آیا میتوان گفت در نهایت کارگزار جز پذیرش نظم اعلامی از سوی ساختار راه دیگری ندارد؟ دلیل مهم دیگری نیز وجود دارد که چرا آمریکا در جنگ سرد علیه اتحاد جماهیر شوروی پیروز شد؛ به توصیه یکی از بزرگترین متفکران استراتژیک خود، جورج اف. روزولت در ارزیابی­های راهبردی خود به این جمع­بندی رسید که می­توان از طریق مصالحه استراتژیک با اتحاد شوروی به ثبات بین­المللی نایل گردید. پس از رویداد یازدهم سپتامبر، چین هم با امریکا موافقت نشان داد و دیپلوماسیاش در قبال افغانستان را فعال کرد. 11/9/80 ، گزارش سیا به کنگره آمریکا: ایران فعال ترین کشور در دستیابی به سلاح های کشتار جمعی است و تلاش دارد و توانائی داخلی برای تولید سلاح های هسته ای، شیمیائی و میکروبی را توسعه دهد. فعلا طالبان تلاش می کند بدون حساسیت زایی به این معادله پاسخ موقت دهد تا پس از استقرار، مدل مطلوب خود را در طول زمان اجرایی کند.

خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان همان قدر که بخشی از اهداف جبهه مقاومت را تامین می کند اعتماد به نفس بیشتری از بابت قدرت گرفتن طالبان به سعودی می دهد. این بزرگ ترین خطر برای جبهه مقاومت است. یمن صحنه مناسبی برای مورد انتقاد قرار دادن ایران نیست. ضمن اینکه ثبات خاورمیانه که برآمده از بی نیازی منطقه از مداخلات سیاسی آمریکا باشد، خوشایند این کشور نیست. تردیدی نیست که فرآیند دولت- ملت سازی در خاورمیانه ناقص و معیوب است. کشوری است که بین سوسیالیسم و کاپیتالیسم در حال انتقال است، از این رو مورد توجه سیاستگذاران آمریکا میباشد. حال آنکه خبرهایی که درباره مذاکرات ایران- عربستان شنیده می شود موید تلاش هایی برای به جریان انداختن رویکرد دوم است. با این حال نقاط مثبتی هم در روابط دو کشور در ۱۰۰ روز گذشته وجود داشته است که از جمله آنها بیانیه مشترک دو کشور در حمایت از رسیدگی به بحران آب و هوایی است. جامعه ای که به نظر می رسد به واسطه دولت ضعیف مرکزی در گذار از امر سنتی به امر جدید دچار ازهم گسیختگی و بحران هویت شده است. سیاست خارجی آمریکا و تحریم های جدید علیه جمهوری اسلامی ایران.

برقراری نظم جدید مستلزم اتخاذ خطمشی روشن در ابعاد اقتصادی، سیاسی، نظامی و جغرافیایی بود که حیات امریکا را تضمین نماید. ظهور و پیشروی­های خیره کننده داعش در مناطق مختلف عراق در سال 2014، تمامیت ارضی عراق را با خطر جدی مواجه ساخت. ایالات متحده سال 2021 را با آشفتگی داخلی و دیپلماسی عمدتا منفعلانه سیاست خارجی به پایان میرساند، اما سال 2022 شاهد نقاط عطف حیاتی برای این کشور در داخل و خارج خواهد بود. از سوی دیگر کشور ایران بهدلیل موقعیت ژئوپلیتیکی در منطقه و همچنین نظام دینی مردمسالار حاکم بر آن چون برای غرب اهمیت دارد و همچنین خطری بزرگ محسوب میشود؛ ما شاهد تحریم و واکنش شدید آنان در قبال ایران هستیم. درگیری های نظامی، آسیب و تلفات برای طرفین ایجاد می کند و نتایج آن کاملا ملموس است، اما آثار تحریم ها کمتر ملموس و محسوس بوده و اثر تخریبی کمتری دارد. کار ما این است که تروریست ها را ریشه کن کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید