بررسی تاریخی رویکرد ایالات متحده آمریکا در خلیج فارس

این مدل مذاکره، نتیجهای جز تطویل زمان مذاکرات، ابهام در متن نهایی و عدم اجماع طرفین بر مفاد متن نهایی و نهایتا تضاد دیدگاهها در اجرای تفاهم را در پی خواهد داشت. 1 (چین، روسیه، فرانسه، انگلیس و آلمان) نیز تفاهم یکسانی در زمینه احیای برجام وجود ندارد. از سوی دیگر مسالهٔ نفت هم بود، به خصوص که دکتر مصدق موفق شده بود نفت شرکت ایران و انگلیس را ملی کند. اسرائیل اگر چه توانست با حمایت امریکا و انگلیس از برقراری آتش­بس زود هنگام جلوگیری کند و حملاتش را ادامه دهد، ولی بعد از 33 روز نبرد و پس از صدور قطعنامه 1701، آتش­بس را پذیرفت. آنچه باعث شد پس از تصویب قطعنامه 2231 سازمان ملل متحد و اجرای برجام، کشورها و موسسات مالی و صنعتی بینالمللی تمایل چندانی جهت مشارکت با تهران نداشته باشند، تحریمهای دلاری آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران بود. گرچه طبیعی است تمامی تحریمهای جمهوری اسلامی توسط آمریکا لغو نشود و نخواهد شد، اما به نظر میرسد منظور مذاکرهکنندگان ایران «تحریمهای در تزاحم با برجام» و استفاده این کشور از منافع آن است. تا زمانیکه تحریمهای نفتی و گازی ایران لغو نشود، این کشور تهدیدی برای صادرات گاز روسیه نخواهد بود. حتی حوزههای نفوذ گازی روسیه علاوه بر ترکیه و اروپا به کشورهای شرق ایران نیز گسترش خواهد یافت.

با این وجود ترامپ روابط صمیمانهای با «ولادیمیر پوتین» رییس جمهوری روسیه برقرار کرده و اتهامات همکاری کارزار انتخاباتی وی با دخالت مسکو در انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا را رد کرده است. بایدن در حالی وارد کاخ سفید خواهد شد که در آخرین روزهای ریاست جمهوری دونالد ترامپ، تنش میان ایران و آمریکا بطور قابل توجهی افزایش یافته است. هرچند طالبان زیاد تلاش کردهاند که حمایت جامعه جهانی را کسب کنند، اما تاکنون موفق نشدهاند. ۲- ایجاد وحشت و هراس در دولتها، نیروهای سیاسی وابسته و گرایشات امریکایی در منطقه و تقویت تقاضای حمایت و بازگشت امریکا به منطقه. وقتی اوباما، تیم خود را برای جلب حمایت سناتورها به سنا فرستاد تنها چهار سناتور (از صد نفر) حاضر بودند بر فرآیندِ برجام صحه بگذارند. بر اساس این گزارش، «محمد بنسلمان» ولیعهد عربستان و «محمد بنزاید» ولیعهد ابوظبی حاضر به گفتوگو با جو بایدن نشدهاند. دولت نفتالی بنت، پیش از انتخابات ایران به این نتیجه رسیده بود که مخالفت با جو بایدن در زمینه احیای برجام، کارساز نیست، اما طی چند ماه اخیر تغییر رویه داده است. این مسئله اخیر نیز میتواند بر رفتار کشورهای غربی در قبال جمهوری اسلامی ایران موثر واقع شود، چرا که ورود به غنیسازی 90 درصد نمایانگر استفاده نظامی از اورانیوم غنیشده است.

اگر ترامپ بار دیگر به ریاست جمهوری آمریکا انتخاب شود آغاز جنگ ممکن است اجتناب ناپذیر شود. ریچارد گولدبرگ، مشاور ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی که مشاور دولت ترامپ بود، معتقد است قانون گذاران كنگره مانع از لغو تحریمهای سپاه پاسداران و سایر بازیگران ایرانی كه آمریكا آنها را حامی تروریسم میداند، خواهند شد. گرچه این کلمه دارای ابهام است، لکن در گفتار دیپلماتها و رسانههای نزدیک به دولت ایران چنین تعریف شده که دستور کار این کشور در مذاکرات، رفع تحریمهای هستهای و غیرهستهای است. دولت جدید این کشور که تاکنون رویکرد ملایمتری نسبت به دوره زمامداری بنیامین نتانیاهو در قبال ایران در پیش گرفته، حال مشغول سمپاشی و ممانعت از احیای برجام است. او گفته است، زمانی که عفو عمومی اعلام شده است، طالبان به کسی آسیب نرساندهاند. همچنین به نظر او بعید است که کنگره حاضر شود فشارهای مالیِ تحمیل شده بر ایران که با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای طراحی شده، لغو کند.

این توافق که با مرحله نخست توافق تجاری آمریکا-چین برابری میکند؛ دسترسی سرمایه گذاران اروپایی به بازار رو به رشدی که در حال حاضر ۱.۴ میلیارد دلار ارزش دارد، فراهم میشود. پیشتر نیز علی باقری کنی، رئیس این تیم گفته بود که در وین، «مذاکره هستهای» نخواهیم داشت و صرفا بحث درمورد لغو تحریمها مذاکره میکنیم». همچنین در وین توافق شد که در کنار کار گروه رفع تحریم، «کار گروه هستهای» نیز تشکیل شود که نشان میدهد مذاکرات هستهای به موازات مذاکرات رفع تحریم در وین پیگیری خواهد شد. گفتنی است که شیعیان مهاجر، تنها عرب تبار نیستند، بلکه ایرانی ها، پاکستانیها و دیگر ملیتهای غیر عرب نیز در میان آنان وجود دارند. آنها میخواهند با تغییر باور به گذشته، نتیجه بگیرند که لزومی به وقوع انقلاب اسلامی برای از بین بردن آن گذشته، وجود نداشته است. در واقع، راستی آزمایی فعالیت مستمری است که در آن یک نهاد ناظر بر اساس شاخص ها و ملاک های عینیِ معطوف به نوع تعهدات، نسبت به ارزیابی پایبندی طرف مقابل به مفاد توافق اقدام می کند. دولت بایدن تلاش کرده است علاوه بر اقدامات بشردوستانه، یک استراتژی منسجم برای مبارزه با نفوذ ایران و روسیه در سوریه ایجاد کند.

دیدگاهتان را بنویسید