خاورمیانه بدون آمریکا؛ قدرت یا امنیت؟

آمریکا در گذشته خود را تنها قدرت تعیینکننده دستورکارهای منطقهای میدانست و در عمل هم سالها اینگونه بود که آمریکا تعیین میکرد چه اتفاقی باید در منطقه بیفتد و چه اتفاقی نباید رخ دهد. درمجموع فلسطینیها نباید در آمریکا به دنبال دوست باشند بلکه فقط کمی از دشمنی با آنها کاسته خواهد شد و اسرائیلیها نیز باید ازاینپس روی پای خود بایستند. در دهه گذشته، پیوندهای راهبردی در روابط آمریکا و ترکیه در غیاب همگرایی منافع امنیتی به تدریج سست شده است، به گونه ای که واشینگتن به دنبال بازاندیشی در رویکرد سنتی خود به تداوم شراکت راهبردی با آنکاراست. بااینحال رویکرد متفاوت بایدن در سیاست خارجی ایالاتمتحده میتواند بر لیبی تأثیر نیز بگذارد. ضمن آنکه، لیبی در اولویتهای سیاست خارجی بایدن قرار ندارد. وبسایت اندیشکده انگلیسی راسی در یادداشتی نوشت: یکی از اولویتهای سیاست خارجی دولت آینده بایدن مسئله ایران خواهد بود. یکی از نظریاتی که می­تواند با حک و اصلاح تا حدودی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را در قبال عراق بعد از 2003 تبیین نماید، نظریه موازنه تهدید است. مشخصه اصلی سیاست خارجی ترامپ اعمال فشار حداکثری بر ایران بوده است . ترامپ مخالف دخالت های نظامی امریکا در خاورمیانه است و می خواهد تا رسیدن سال نو، نیروهای امریکا را از افغانستان بازگرداند.

او می گوید تنها تحریم می تواند ایران را به پای میز مذاکره بازگرداند. به گفته مقامات آمریکایی درآمد حاصل از این فروش، برای جبران خسارت به قربانیان تروریستم دولتی ایران پرداخت می شود و البته این افراد فقط شهروندان ایالات متحده خواهند بود. وی تاکنون نشانههای کمی در مورد اینکه آیا او خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان که طبق توافق صلحی منعقدشده بین دولت ترامپ و طالبان برای ماه می برنامه ریزه شده را به پایان میرساند یا خیر. ضعفی که طبق این گزارش، ایرانیها زیر نظر دارند و پشت کارتهای بازی خود به آن میخندند. تا ژانویه، طبق جدول زمانی توافق ایالاتمتحده و طالبان در فوریه، فقط 2500 نیروی آمریکا در افغانستان باقی خواهند ماند. کرزی نه تنها نتوانست کمک نمایند که در اداره حکومت او فساد گسترش یافت و امکان تحقق سیاست های آمریکا در افغانستان را غیر ممکن گرداند. شبیه سازی تاریخی خطرناک است و ممکن است ما را به تحلیل های اشتباهی برساند.

زیرا این منطقه امکان ترکیب قدرت بری و بحری را بهتر فراهم ساخته است. توجه به ظرفیت های اقتصادی نیز مبتنی به همین هدف قابل توجه است و به واقعیت هایی نظیر ظهور چین به عنوان یک قدرت اقتصادی بزرگ توجه دارد. قبل از بحران مالی 2008، چین در برنامه­های متفاوت صندوق برای دسترسی به شیوه­های حکمرانی مالی شرکت کرد که استانداردهای بین­المللی و بازخورد مفیدی برای توسعه اقتصادی داخلی به همراه داشت. ستاد انتخابات وزارت کشور ایران در 25 می، لیست نهایی اسامی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری این کشور را که به تائید شورای نگهبان رسیده، اعلام کرد. براساس گزارش این روزنامه، در هفتههای اخیر مقامات ارشد وزارت خارجه و شورای امنیت ملی آمریكا به ریاض و ابوظبی سفر کردهاند تا آنها را بهطور مستقیم در جریان انتظارهای آمریکا قرار دهند. بایدن بارها تأکید کرده که او مخالف مداخله 2011 آمریکا علیه رژیم معمر قذافی است. بایدن همچنین بر لزوم برچیدن برخی از تحریمهای آمریکا در راستای بهبود شرایط اقتصادی ایران برای مقابله با کرونا تأکید کرده است.

ما همیشه نمی دانیم که چه اتفاقی خواهد افتاد اما آن چه می­دانیم این است که انتخابات کنونی همه، از جمله جمهوری خواهان، را شگفت­زده کرده است. او با عصبانیت دستورات رئیس جمهور را نادیده گرفت. اکنون، رئیس جمهور بایدن باید با برخی از موضوعات مناقشهبرانگیز که از یک دهه پیش او را آزار داده اند، مقابله کند. او میخواهد اکثر نیروهای آمریکایی را از افغانستان خارج کند و مأموریتی جدید با تمرکز دقیق بر القاعده و داعش تنظیم کند، اما تا آن زمان، سربازان به خانههای خود خواهند رفت. متقی ابراز امیدواری کرد که با گذشت زمان، امریکا سیاستهای خود در قبال افغانستان را تغییر دهد. نظرسنجی های ملی بایدن را ۱۰ درصد جلوتر از ترامپ نشان می دهند. نظرسنجی هفته جاری از سوی Pew Research Centre نشان داد ۵۴ درصد از رای دهندگان امریکایی معتقدند سیاست خارجی مورد نظر بایدن مطلوب است و ۴۵درصد نیز موافق سیاست های ترامپ بوده اند.

آمریکای بایدن همچنان فعالیتهای گروههای تروریستی مانند داعش، القاعده و همچنین مزدوران روسیه که حضور قابلتوجهی در لیبی دارند را زیر نظر خواهد داشت. افغانستان در لیست «جنگهای بیپایان» بایدن قرار دارد که رئیسجمهور منتخب قصد دارد آنها را خاتمه دهد. این انتظار وجود دارد که بودجه آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی بهسرعت تمدیدشده و دفتر سازمان آزادیبخش فلسطین در واشنگتن بازگشایی شود. هرگونه کنش رفتاری که مندرج در استراتژی امنیت ملی ایالات متحده امریکا نباشد و موجب جلب توجه تحلیلگران و استراتژیستها در هارتلند نو و نوهارتلند شود، به معنای اولویت اصلی سیاست خارجی امریکا نیست. حضور امریکا در افغانستان، فرصتی برای چین در مبارزه با تروریزم با توجه به سیاست ملی آن کشور ایجاد کرد و بستر همکاری میان دو کشور را پهن ساخت. 5- ضرورت توجه بیشتر به ملاحظات اقتصادی در مناسبات با اقلیم کردستان و عراق و تقلیل دادن رویکردهای امنیتی به مسائل این کشور. دموکراتها با بازگشت موضوع لیبی به بحث اصلی سیاست خارجی آمریکا مخالفت خواهند کرد. بااینحال بعید است دولت بایدن سفارت آمریکا را از بیتالمقدس به تلآویو منتقل کند.

دیدگاهتان را بنویسید