سیر تحول سیاست خارجی آمریکا نسبت به افغانستان بر اساس نظریات ژئوپلتیک

همان گونه که در رویکرد نظری مقاله مطرح شد چین در موقعیت تحرک رو به بالا در نظام جهانی سرمایه داری قرار دارد و تلاش می کند از قواعد این نظام به نفع خود بهره برداری نماید. چهار فروند از این زیردریایی های جدید در حال حاضر عملیاتی هستند و به موشک جدید و برد بلند JL-۲ با برد ۵،۲۸۱ مایل مجهز می شوند. نظریه نظام جهانی پیدایش قدرت های نوظهور همچون چین را از منظر یک چشم انداز طولانی تاریخی بررسی می کند. این نظام ریشه در قرن شانزدهم دارد و از نظر تاریخی تنها اقتصاد جهانی است که برای مدتی طولانی باقی مانده است. در طول زمان موقعیت کشورها چه در مرکز و چه در نیمه­پیرامون و چه در پیرامون بسته به موقعیت­ها، شانس­های تاریخی و عملکردهای درونی می­تواند تا حدی تغییر یابد، اما کلیت آن همینطور باقی می­ماند. جمهوری خلق چین از گسترش روابط تجاری با تهران استقبال اما در عین حال مواضع ایران در قبال آمریکا را محکوم میکرد و رژیم ایران را دستنشانده غرب و آمریکا ارزیابی مینمود. ترک معاهده و نزدیکی به مسکو موجب شد رژیم قاسم رودرروی شاه ایران بایستد.

اما مهمتر از آن پایان موقت رقابت دو ابرقدرت و آغاز مرحلهای از تنشزدایی در روابط مسکو ـ واشنگتن بود. او اما دولت پیشین را به انتقامگیری متهم کرد و افزود که پس از سقوط حکومت طالبان در سال ۲۰۰۱، حملات انتقامی گسترده علیه طالبان انجام شده است. دولت آمریکا تصمیم گرفته در قالب ۵ اختیار اجرای رئیسجمهور تا حد امکان به ایران تضمین دهد، یعنی رئیسجمهور آمریکا در مراحل مختلف میتواند با فرمان اجرایی، بخشنامه، دستورالعمل، موافقتنامه و یادداشت به ویژه در ارتباط با کنگره عملاً زمینهای را فراهم کند تا تحریمهای مورد نظر ایران تعلیق و یا به تدریج برداشته شود. از همین رو معتقدم تحتتاثیر تحولات بینالمللی، آمریکاییها در حال حاضر آماده شدهاند همه یا بخشی از اختراع اختیارات رئیسجمهور را برای قانع کردن ایران به کار گیرند. در دنیای امروز هیچ معاهدهای روی کاغذ حفظ نمیشود، اگر برجام احیا شود، طرفین باید آن را از محوطه خطر دور کنند؛ حال چگونه میتوانند این کار را انجام دهند؟

رشد پرشتاب قدرت اقتصادی و تجاری چین و نارضایتی جدی و به تدریج پر سروصدای آن نسبت به نظم مالی بین المللی پس از بحران مالی 2008، بحث هایی جدی در عرصه اقتصاد بین المللی درباره پیامد خیزش این قدرت اقتصادی بر نظم مالی مطرح کرده است. بنابراین ضرورت دارد که گستره و سمت و سوی کنش­های چین در این نظم مالی مورد توجه قرار گیرد. پرداختن به این مسئله از آنجا اهمیت دارد که نظم مالی اقتصاد سیاسی پس از 1945، هموراه مدنظر قدرت­های بزرگ و کشورهای در حال ظهور بوده است و چین به عنوان قدرت در حال ظهور کنش­های را در این نظم انجام می­دهد که بر آینده نظم مالی و سمت و سوی آن اثرگذار است. بنابراین بررسی کنش­های مالی چین می­تواند رهنمودی برای حوزه تصمیم­گیری کشور در جهت سیاست­گذاری در آینده نظم مالی باشد. در این چارچوب، پرسش اصلی مقاله این است که اقدامات چین در حوزه مالی، چگونه بر نظم مالی اقتصاد سیاسی بین­الملل در سال های2008-2018 اثر گذاشته است؟

رشد پرشتاب اقتصادی چین پس از دهه 1980، به ویژه پس از بحران مالی 2008، مبادلات مالی جهانی و نظم اقتصادی برتن وودز را تحت تأثیر قرار داده­است. پس از جنگ جهانی دوم، نظام پولی و مالی برتون وودز در 1945 شکل گرفت. ] (2017) در مقاله­ « شرکا، نهادها و ارزهای بین­المللی: بنیادهای سیاسی ظهور رنمینبی» به بررسی تلاش­های پولی چین برای ایجاد یک شبکه قوی و یک فضای بین­المللی مطلوب برای تشکیل ارز بین­المللی باثبات می­پردازد. این نگاه فرمانده پیشین نظامی، بحثهای زیادی در این رابطه در فضای سیاسی ایران به راه انداخت. در این میان، روابط ایران با قدرتهای شرقی و به خصوص چین کمتر مورد دقت نظر قرار گرفته است. »، مسئله چالش چین از طریق بانک سرمایه­گذاری زیرساخت، کمربند و راه، وامدهی، بدهکاری­های پایدار و استانداردهای اجتماعی و محیط زیستی مورد حمایت چین را بررسی می­کند. هدف این مقاله این است که تأثیر اقدامات چین را در حوزه مالی بین­الملل بررسی کند. در ادامه روش ها و اقدامات چین در حوزه مالی برای تغییر نظم مالی بین المللی موجود و پیامد آن بر هژمونی دلار در این نظم بین المللی در پنج حوزه مجزا مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.

مقاله برای آزمون فرضیه ابتدا به تمهید چارچوب نظری پرداخته است که مبتنی بر رویکرد والرشتاین درباره چرخه های هژمونیک در نظام جهانی سرمایه داری است. ما نگران جهت گیری فعلی سیاست های ایالات متحده و چین هستیم، اما معتقدیم که افراد بدبین هم احتمال جنگ آمریکا و چین را بزرگ جلوه می دهند و هم عواقب احتمالی درگیری مسلحانه را نادیده می گیرند. اما عامل اصلی در بهبود روابط ایران و چین، فراهم آمدن بستر نزدیکی میان آمریکا و چین و مقابله این دو با اتحاد جماهیر شوروی بود که این امر سایه خود را بر روابط تهران ـ پکن گستراند. مقامات کاخ سفید اعلام کردند در دیدار مجازی روسای جمهور آمریکا و چین، بایدن و شی جین پینگ به طور مفصل در مورد تایوان صحبت کرده اند. البته، مقابله با نفوذ چین در سطح جهانی سیاستی مورد حمایت کنگره و کاخ سفید است. فرضیه مورد سنجش، سیاست خارجی ایالات متحده امریکا در پرونده هسته ای ایران با پیروی از الگوی عقلایی، سازمانی و بروکراتیک مدلهای تصمیم گیری به سوی تعامل منافع ملی هدایت شده است.

دیدگاهتان را بنویسید