نفوذ آمریکا در خاورمیانه در سایه افغانستان[برامبرگ دانیل ، مرکز عربی در واشنگتن(آمریکا)، 17ژوئیه2022]

حال سوال پیش می­آید در دوران ریاست جمهوری جو بایدن نیز اوضاع به همین منوال است یا خیر؟ در دوران بایدن نیز اوضاع به همین روال خواهد بود اما با سرعت کمتر. دکتر سیدجلال دهقانیفیروزآبادی،استاد و نظریهپرداز روابط بینالملل در این یادداشت به بررسی اوضاع منطقه پرداخته است. نشست علمی بررسی عوامل و تاثیرات انتخابات کنگره؛ فرمانداری ها و مجالس ایالتی امریکا با عنوان «حاکمیت دوگانه: سیاست داخلی و خارجی امریکا پس از انتخابات ۲۰۱۴» روز دوشنبه ۳ آذر ۹۳ در تالار حنانه دانشگده مطالعات جهان تشکیل شد. بررسی مقایسه ای رویکرد سیاست خارجی آمریکا در دوران اوباما و ترامپ در منطقه آسیای شرقی. اسلیبودا در این خصوص گفت: «همواره این احتمال وجود دارد که تداوم اشغالگری و خشونت آمریکا در سوریه به یک درگیری گسترده در منطقه تبدیل شود. اما خاورمیانه همیشه برای آمریکا اهمیت ویژه­ای داشته است در دوران ترامپ این منطقه شاهد رشد افراطی­گری و خشونت بود. لذا در دهه اول قرن بیست و یک اولویت سیاست خارجی آمریکا تروریزم و مبارزه با مظاهر آن اعلان و اعمال میشد.

ایالات متحده امریکا که خودخواهانه با داعیه اداره دنیا، نسبت به دخالت در هیچ نقطه ای از این جهان، کوتاهی نمی ورزد، شدید ترین توجهات خود را معطوف منطقه خاورمیانه و شمال افریقا کرده است. حال با ذکر مختصری از برخی تفاوت­های سیاستگذاری در ایالات متحده، و با توجه به پیروزی جو بایدن نامزد دموکرات در انتخابات 2020 آمریکا تحلیل مختصری بر چگونگی آیندة سیاست خارجی دولت بایدن در منطقة منا خواهیم داشت. هفته گذشته «لیندا توماس گرینفیلد» نماینده جدید آمریکا در سازمان ملل روسیه را به «ممانعت از تلاشها» برای مسئول دانستن دولت اسد درخصوص استفاده از سلاح شیمیایی در سوریه متهم کرد. به گفته این تحلیلگر، با اینکه گروه عراقی «اولیاء دم» مسئولیت حمله ماه گذشته را پذیرفت، دولت بایدن تلاش کرد مواضع «کتائب حزبالله» و «کتائب سیدالشهدا» در سوریه را هدف قرار دهد. در پی حمله حدود یک ماه پیش به مواضع آمریکاییها در شمال عراق، دولت آمریکا دستور حمله هوایی به شرق سوریه را صادر کرد. پیش از این نیز آمریکاییها سیستمهای دفاع موشکی کوتاهبرد «اوِنجر» را از شهر رمادی عراق به مرزهای سوریه منتقل کردند. به عقیده اسلیبودا، علیرغم اظهارات بلینکن درخصوص عدم ترویج دموکراسی از طریق مداخلههای پرهزینه نظامی، سیاست کاخ سفید در قبال سوریه و عراق از دوران اوباما تاکنون تغییری نداشته است.

وقتی فشار داخلی جواب نداد، شروع به تضعیف یا حذف بازوها و اهرمهای امنیتی ایران در لبنان، سوریه و عراق کردند. آمریکا در این دوران سعی خواهد کرد با انتقادات ظاهری نسبت به برخی مسائل از جمله شهرک سازی­های اسرائیل چهر­ه­ای بی طرف و حقوق بشری به خود بگیرد اما در نهایت حمایت­ها ادامه خواهد داشت. به طور کلی سیاست خارجی بایدن در خاورمیانه تفاوت چندانی با دوران ترامپ نخواهد داشت و تنها تفاوت در ابزار رسیدن به هدف است که بایدن احتمالا از ابزارهای دیپلماتیک و حقوق بشری استفاده خواهد کرد. بایدن در پاسخ به سوالی مبنی براینکه کشورش از تایوان در مقابله با هرگونه تهاجم چین دفاع خواهد کرد، گفت : قطعا این موضوع به منزله تشدید تنش وتهدید مستقیم پکن است. اسلیبودا در اینباره گفت: «دولت بایدن در داخل با این فشار مواجه است که باید پاسخ متقابل دهد. در چهار سال دوره ریاست جمهوری ترامپ، سیاست خارچی آمریکا با فرار و نشیب ها و چالش های گسترده ای روبه رو بود که با عدم موفقیت در حوزه های مختلف چالش های گسترده ای را برای جهان ایجاد کرد. با این وضعیت، مسیرمان رو به کجاست؟ یعنی احترامی که چین به عنوان یک قدرت بزرگ انتظارش را دارد از آن دریغ نکنیم، و راهی بیابیم تا سودایشان را با سودای ما، ژاپن، کرۀ جنوبی و تنوعی از کشورهای کوچکتر منطبق سازند.

امریکا، چین، اتحادیۀ اروپا، ژاپن، روسیه و چندین بازیگر مهم ثانوی، یعنی ترکیه و کرۀ جنوبی، وجود دارند. همچنین، در دو منطقهٔ حوزهٔ دریای کارائیب، و نیز بخشهایی از اقیانوس آرام، جزایر کوچک و پراکندهای وجود دارند که قلمرو آمریکا محسوب میشوند، ولی به گونهای خودمختار اداره میشوند (مانند پورتوریکو). چندین تفاوت عمده میان نظام سیاسی ایالات متحده و دیگر کشور های دموکراتیک توسعه یافته وجود دارد. در این پژوهش سعی شده تا نگاهی داشته باشیم به نقش رسانه در پیشبرد قدرت نرم ایالات متحده امریکا در منطقه خاورمیانه، همچنین میزان موفقیت آن کشور در رسیدن به این هدف مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. این رویکردها و نظریه ها در قالب کارگزاران و با محوریت نقش در سیاست خارجی ایالات متحده ظهور، بروز و اجرایی می شوند. گویا خاورمیانه قلب جهان می باشد که در رگ های سیری ناپذیر آن نفت تزریق می کند. ثانیا هر دو به ایدئولوژی های افراطی معتقدند.

دیدگاهتان را بنویسید